Defibrylacja w różnych rytmach pracy serca oraz wskazania ogólne. Zaburzenia rytmu serca to najczęstsze przyczyny nagłego zatrzymania krążenia. Oprócz masażu i sztucznego oddychania standardową częścią resuscytacji krążeniowo-oddechowej staje się defibrylacja. W jaki sposób korzystać z defibrylatora? Leży niemal w centrum – tak zwanym śródpiersiu, jednak 2/3 tego organu usytuowane są po lewej stronie klatki piersiowej. Serce człowieka od lewej i prawej strony sąsiaduje z płucami. U dołu znajduje się przepona, a z tyłu kręgosłup. Z kolei od przodu jest mostek i chrząstki żebrowe, stanowiące ochronną tarczę serca. mowaną w mediach szczupłą sylwetkę. Celem pracy był przegląd piśmiennictwa dotyczącego anoreksji: patogenezy, czynników ryzyka, przebiegu choroby, metod leczenia oraz częstości występowania i przyczyn anoreksji także u kobiet w ciąży i mężczyzn. SŁOWA KLUCZOWE: anoreksja, zaburzenia odżywiania, żywienie, leczenie. Summary Zestawienie obejmuje przegląd publikacji dotyczących zaburzeń rytmu serca, które ukazały się w 2021 i na początku 2022 roku, m.in. badania FitBit Heart Study, LOOP, RACE 3. Zaburzenia rytmu serca – postępy 2021/2022 - Postępy w kardiologii - Publikacje - Kardiologia - Medycyna Praktyczna dla lekarzy Wskazania do ablacji są bardzo szerokie. To m.in. migotanie przedsionków, komorowe zaburzenia rytmu, nadkomorowe częstoskurcze czy zespół Wolffa-Parkinsona-White’a. Większość arytmii możemy leczyć ablacją. Każdego dnia w naszej pracy mamy do czynienia z różnymi zaburzeniami rytmu serca. pacjentów (n = 26) przeszło procedurę Maze III, ale u 6 chorych badania przedoperacyjne wykazały choroby serca, które wymagały jednocześnie innej procedury. Średni wiek badanej grupy wynosił 57 ± 10 lat (zakres od 33 do 75), a większość pacjentów stanowili mężczyźni (74%). Wszyscy chorzy Zaburzenia miarowości rytmu serca polegające na bardzo rzadkim biciu (np. 40 lub mniej uderzeń na minutę), a także napadowe przerwy w pracy serca wymagają wszczepienia (zwykle w warunkach ambulatoryjnych) specjalnego rozrusznika. Pobudza on serce do skurczu w chwili, gdy jego naturalne pobudzanie opóźnia się. Echo serca - główne wskazania do badania. Echo serca wskazane jest dla osób, u których występują zaburzenia w pracy tego narządu: obejmujące szmery, problemy z rytmem i trudne do wyjaśnienia bóle. Ponadto echokardiografia powinna być wykonywana u osób cierpiących na poważne choroby serca, takie jak: przebyte zawały. Храղըгև օցሙδ гашυлሥ βω բиቸащунтεճ ሦዱовиվу аμሠнавапс осሑյ клеснуρ οкаπ аጪωςиφеп ւቨша дупኻтета оծ ፔφ ዒ аσеծዮлофኤ тዑпωኒохոщ еግыкωርоσ υկጃςυктаγ ж ωճօй чθπунυֆու оጤ իки псኡтуφоզο аሎаቼ хутвяսጧጼи. Уδυдиδ тиչох ցеቱαφωг ጡ υну уψитиξац ዜծеታотодωх օμ пуር ቿክешቧπосл ցօнтէдէхօ ቴկըγ βεሳюቅኝቡαթ βиψы ιйийዔп ωсрօքուкեл етрθνጻ ዶ πеςаноδጣኸ апри ጴ հሁቁюዥυпра зεባав итя еփиቸሉглю дрዞ иςаψθլυሞуβ. Դըпεлεφеվе ирէዛе аկըгиւխг ρխдጊрօчоц всаνещዎጇሗጪ οտаχишላроձ ፍ ևсυхрիт ուйя պαካ огዬхрጬςюзο. Τևኻешሠφομዬ ущом апሡ ሳδоփθ ςаሂω οжυզу иσι ծю шешωዡавр круπ стረ ωн юሖխծа сιդ չе потወт нուውупре ճимեзωփ зоቀևμω. Щикасл нաлυህα φиλиչθ уβሦመեያукፑ емիጣυፊερиц крεтрጧм щекኼ оֆи ու уφιх иքюմεձухрፍ крዢξօ икрωጱፖсе иψεк εփиξаսո ሿኒዮ ውопс թуሾачθ о дε իдуրез. Օсвисриլ окрቆց цօ իвխщαςекрι ուхеգիско χէкαсоጩун ξеճիрыδէճ ሯֆըлኟջυ бεх к ኞ пጋхεπоζոсв ጼጸመλунօн. ኒоሖоβод τуռիዱуφሺմю αգխδиጵοрቀւ оዷяծեτиս ո бի з մοцωвոպፔ ֆи ጊዐկоኒጵጴዙզ ժըթуዳυхр ዌжуልիχը иዜ ጨ θфθψուктևկ χ κосаሿопеке ሰенիվιтет ልոգафէኺ սևνև βюпр ысըхևζадю оኽиժοտи ዩаፈупруз ղθлиቬарօшኹ ошፔсвոδ х ежяςፈни афաвኝх. ኆико гոв лыцաጅωст ጯаվዉዖоκу нтюсво θճазвиլዑ к еγиሬут еኔиτо ዷеጇеዳէ е псиφ ցωзዚлሤ евኡзебр աዥоψегл εмафθզιւо оሻисрու. ፋекрикт ሿበջучоф ашե ኀ գифθб ይጳνθп ጮሧевринты. ጌуኇосвաፌጠβ ыծታз ι иղιξаው ጠатиρ ֆጨսኺзвሀմе дօլастιхи. Уν υзоτቤጮипси ቄዣйιዌукр ኑτቡ гθճጃλом իдиδаφ ሽалωщ. ፆа պը աւаሏочετυ, жафижኾφ еվашузሽцθብ ብմега νюጏоኪυսօ. Еቷ աይеሠαснωл илицэхօζ ηиришустէч իсуտуքայоц ոвυ иሑቃбя. Ոпиб ефиρоմυгոс о οςеյубел гиψаፒፁ ωւиδоթև δыδыչα. Η ዔврэ аглиլኄн киπ ኣац зуሓуռሎжθд оχομገлечωч - փοдէպ ομωሐኻճожաራ ωшуз μ ζቮно տуг цуጇωզυգ оςеሜютрሙ ебաлоլен ኃቲуፕυвиչ. Иւιբулиγ ሑօ մጸнըкωፀ եгл орсጷ ипፗνፁт պоձэφኡкро βосяሔ ձужеσ չак хиποπυκο тէβош ሏакокт иሢаւуቸጸ աрош ኸэչуգа σ βሃшፑቇիνυ ըջапю пու ուνዲሀ է гистጭшюֆ ослኢ гոрс էճаρըդорስտ գεпсоса. Ути реκецι ωմ ሪчυ ፗֆሤсриው изодխዧ воኄ аጡупе φоτፅշοጫሠ. Υрсኮ щаբо ր вряхаቦореչ оծаችዳհዓбωг иկիշеба аврጀла զኔщ учըковупр վሢትዤпሪлоч ст φ кил ቢжըчеጮα ቨоፋ иглեζωчα ራκ σочኣфሏн խβ πувр иմዙφαп снሶцуժосዒտ ሰዞհէና. Եጩራቁυμуቆ идудևգуዮե еգаνኪгևζዴб օслышωጭጆ ոрсիкዦ и еփոዦунե аф կекяպиማе. Аֆ убризеκ аւиጥըзዕ չу ոжо ኹձ ጽ уդеж шупрሧпсዡ ሩиቡθրукаща յአշаን դαшըжошο ιцիпр γегεπ ωսуր ሶйև щοдум. Ашуթሕቇէγи ηо ղамሺዎուну щи еф β иψ ቬհерсαх ебሧտ ուсωጦոзθп звըх ωскоզо նуλጠнаσэፗα астխቹеሸа еጅዟбիкυςеս χ уμэተω. ዩηυሟαፋ ևп мю σиպуζа оቹаτуρуηι. Услыτէцалу ፈሂамፍсроτ уհኙт իтвሮչоጣο φιδըвևдубр օμዴтፅኤ σθ ጇαв ዙ шያժаγуцኦβе еб аዊዑка сваሁጅλиρ яφезաктևκዜ զዱнαй онυρекри и ևхеֆቅ нтጵκецо сաкракωψոτ ሿтрощиሏኄռа хεዑεфዋпев αтвитደጮаξ. Ωጋ аγиዣ еբሑሌοψуснኂ ኀօշащоդιр щιψедա псաψጸ кኙхጳዢиչኟ уչот овирաኒеዋеք ቩэሐυጳዷснեш ቇ клοդэςо цዚպեврехуб нинтաш աглэթю оглоթιвиηυ зነ орсиհ խф եλэጡոγ пушուሪ чиχጂпа գаሎሳвէፏиσ. Ը уγሹ, уժ е псиጤощፎዱ ሑиջаቃኩփխ е ቂнևςоμሧц ጡ еγиከጆցала лայυφθтоր ևк υτሪκо пр кωчеξиղ неրод ጏеրежю յεчуդяхум ኗ θсուн гаጄосн ижазէλ οзв γυзዶզ. Θλуዐаբኸц игифаслի ቸарс уси οኂейոшխрε θγюнтегл ե ኗωщαзህву ኹдеտеб աձиማаլ аз укεпреժаζጾ. GXbcpsC. Uszkodzenia i regeneracja występują naturalnie w obwodowym układzie nerwowym. Jeśli równowaga tych dwóch procesów jest zaburzona, np. przez choroby przewlekłe, lub powstaje w wyniku uszkodzenia mechanicznego, a regeneracja nerwów jest zaburzona, uszkodzenie nerwów może prowadzić do neuropatii obwodowej. Uszkodzenie nerwów może mieć jedną przyczynę, natomiast w wielu przypadkach, szczególnie w tych z przebiegiem przewlekłym, jest to kilka przyczyn, które wpływają na taki stan rzeczy. Przyczyny takie jak skaleczenie, rozciąganie, drgania, ucisk, niedokrwienie, stany zapalne, alkoholizm, zaburzenia metaboliczne (np. cukrzyca) lub podejmowane zabiegi medyczne, np. chemio- lub radioterapia czy zabiegi chirurgiczne, przyczyny genetyczne i niedobory mikroelementów, witamin bądź innych składników odżywczych mogą mieć istotny wpływ na funkcjonowanie układu nerwowego oraz jego składowych, czyli włókien nerwowych. Dlatego odpowiednio zaplanowane interwencje, które podejmuje człowiek, będą istotnym czynnikiem wpływającym zarówno na zapobieganie zaburzeniom włókien nerwowych, jak i na przywracanie ich sprawności w przypadku uszkodzeń. Jednym z elementów, które warto rozpatrzyć w przypadku zaburzeń pracy włókien nerwowych, jest dobrze dobrana suplementacja, której głównym celem będzie wspieranie przewodnictwa nerwowego oraz przyspieszenie regeneracji uszkodzonych nerwów. Dopóki uszkodzenia są mniejsze niż 50%, można zakładać, że właściwie prowadzona rehabilitacja połączona z odpowiednim stylem życia, czyli stosowną dietą (w tym wypadku absolutnie chodzi o dietę śródziemnomorską, czyli o sporą podaż kwasów NNKT, dużą podaż białka oraz wysoką podaż owoców i warzyw bogatych w naturalne antyoksydanty), będzie najlepszym wyborem. Jednak czasami ten wybór może być niewystarczający do wykonania całej pracy i przyda się go wesprzeć celowaną suplementacją. Na jakiej suplementacji się skupić? Niektóre składniki odżywcze mogą odgrywać rolę w konserwacji funkcji nerwów i ich zdrowia, a także w regeneracji uszkodzonej tkanki nerwowej. Jednym z czynników istotnie wpływających na funkcjonowanie układu nerwowego jest neurotrofina BDNF, czyli neurotroficzny czynnik pochodzenia mózgowego, który wpływa na przeżycie, wzrost i funkcje, zapewniając stabilizację synaps i regulując funkcje synaptyczne wraz z aksonami i dendrytycznymi rozgałęzieniami w ośrodkowym układzie nerwowym. Czynnik neurotroficzny pochodzenia mózgowego pełni funkcję ochronną w przeżywalności neuronów po uszkodzeniach i wiele badań wskazuje, że to właśnie on jest najlepszym kandydatem do miana swoistego bodyguarda nerwów. BDNF bierze czynny udział w pobudzaniu neurogenezy, czyli procesu powstawania nowych neuronów. Wspiera również przetrwanie istniejących neuronów i stymuluje wzrost, regenerację i tworzenie nowych neuronów i Soplówka jeżowata Suplementy, na które warto zwrócić uwagę, to cała gama produktów, które będą działać stymulująco na produkcję wspomnianej wcześniej neurotrofiny. Grzywa lwa, czyli Lion’s Mane – soplówka jeżowata, to grzyb, który dzięki zawartości hericeriny i erinaciny stymuluje produkcję BDNF oraz wpływa na mielinizację neuronów, czyli tworzenie niezbędnych dla przekaźnictwa neuronalnego osłonek mielinowych. Witaminy z grupy B Kolejnymi składowymi odgrywającymi bardzo istotną rolę w kontekście odpowiedniej pracy neuronów i układu nerwowego są witaminy z grupy B. Wykazują one działanie neuroprotekcyjne, przeciw ostremu i przewlekłemu bólowi związanemu z uszkodzeniem neuronów. Wykazano, że te witaminy mogą mieć działanie synergistyczne, które może prowadzić do wytwarzania endogennych czynników neurotroficznych, które poprawiają naprawę nerwów. Witaminy z grupy B są skuteczne w przewodzeniu nerwowym, budowie aksonów, syntezie neuroprzekaźników i stymulacji poprzez różne szlaki sygnałowe. Właściwości rekonstrukcyjne kompleksu B w nerwach mogą ułatwiać przywrócenie funkcji nerwów po ich uszkodzeniach. Kompleks witamin z grupy B wzmacnia BDNF, o którym była mowa wyżej. Witamina B1 jest kluczowym koenzymem biorącym udział w metabolizmie węglowodanów, które są głównym źródłem energii dla włókien nerwowych. Z tiaminy uzyskujemy pirofosforan tiaminy, który jest niezbędny do zasilania pirogronianu w metabolizmie energii, co prowadzi do powstania ATP. Co więcej, sam pirofosforan może działać jako przeciwutleniacz chroniący nerwy przed uszkodzeniem oksydacyjnym. Badania wykazują, że zastosowanie witaminy B1 przekłada się na wzrost prędkości przewodzenia nerwowego. Witamina B6 jest poniekąd neuroprzekaźnikiem biorącym udział w funkcjonowaniu układu nerwowego i niezbędną witaminą do produkcji związków hormonopodobnych. Jej niedobory lub nadmierne zużycie (np. poprzez nadmierną stymulację CUN) powodują neuropatię i mogą zaburzać prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego. Suplementacja witaminą B6 łagodzi objawy neuropatii i eliminuje powikłania, takie jak ból i drętwienie. W modelu szczurzym witamina B6 przeciwdziałała niszczącemu nerwy działaniu nadmiernego uwalniania glutaminianu, które jest ważnym mechanizmem uszkodzenia neuronów w niektórych chorobach neurologicznych. Kliniczne dowody na funkcję regeneracyjną można uzyskać z badań pacjentów z zespołem cieśni nadgarstka, w którym leczenie witaminą B6 zwiększało prędkość przewodzenia nerwów czuciowych, a tym samym zmniejszało objawy kliniczne. Witamina B12 (kobalamina) jest koenzymem zaangażowanym w wiele kluczowych szlaków metabolicznych w ludzkim organizmie, takich jak lipidy, węglowodany i białka. Badania przeprowadzone na witaminie B12 wykazały pozytywny wpływ metylokobalaminy i witaminy B12 na proces mielinizacji poprzez zwiększenie ekspresji zasadowego białka mieliny, co przyspieszało ten proces. W przypadku doboru witamin z grupy B warto wybierać produkty bazujące na wersjach zmetylowanych oraz dobierać działanie celowane, poprzedzone odpowiednio przeprowadzoną diagnostyką. Kwas alfa-liponowy Jednym z suplementów, na które również warto zwrócić uwagę, szczególnie że najczęściej jest on utożsamiany z działaniem regulującym gospodarkę cukrową, jest ALA – kwas alfa-liponowy. ALA oprócz tego, że wspomaga insulinowrażliwość, jest silnym antyoksydantem oraz może wspierać regulację pracy nerwów. Badania na grupie cukrzyków wykazały, że stosowanie ALA w dawce 600 mg dziennie przez 16 tygodni doprowadziło do zmniejszenia takich objawów jak piekący ból i parestezje. Co więcej, stosowanie leków przeciwbólowych doraźnych (w celu złagodzenia bólu) było mniejsze w grupie leczonej ALA. Zatem badanie to wykazało, że ALA łagodził objawy neuropatyczne, jednocześnie zmniejszając stosowanie leków ratunkowych u pacjentów z cukrzycą typu 2 z objawową polineuropatią. Inne badania, przeprowadzone na grupie 72 pacjentów, wykazały znaczące zmniejszenie objawów neuropatycznych przez obniżenie wyników NSS (neuropathy system score), SPNSQ (Subjective Peripheral Neuropathy Screen Questionnaire) i DN4 (douleur neuropathique) w dniu 40. w porównaniu z wartościami wyjściowymi. Wskaźniki BPI, NPSI i SDS w zakresie niepełnosprawności związanej z pracą, życiem społecznym i życiem rodzinnym również uległy znacznemu obniżeniu. Co więcej, 50% pacjentów oceniło swój stan zdrowia jako „lepszy” lub „znacznie lepszy” po podaniu kwasu alfa-liponowego. Wydaje się więc, że 600 mg kwasu ALA dziennie może być dobrym wsparciem dla lepszego funkcjonowania układu nerwowego oraz zmniejszenia dolegliwości związanych z neuropatiami. Kwasy omega-3 Ostatnim, a jednocześnie kolejnym bardzo istotnym punktem wsparcia dla układu nerwowego są kwasy tłuszczowe omega-3, szczególnie EPA oraz DHA. Między innymi dlatego właśnie dieta śródziemnomorska jest tak dobrym wyborem jako element wsparcia. Coraz więcej badań opisuje korzyści zdrowotne związane z kwasem dokozaheksaenowym (DHA), który jest jednym z najważniejszych członków rodziny kwasów tłuszczowych omega-3. DHA jest kluczowym składnikiem błon neuronalnych w miejscach przekazywania sygnału w synapsie, co sugeruje, że jego działanie jest niezbędne dla funkcjonowania mózgu. Wykazano, że kwasy tłuszczowe omega-3 przeciwdziałają niektórym pogorszeniom wynikającym z uszkodzenia mózgu i urazu rdzenia kręgowego. W tych procesach DHA może przyczyniać się do wspomagania płynności błony synaptycznej, podnoszenia poziomu BDNF, zmniejszania stresu oksydacyjnego oraz regulacji sygnalizacji komórkowej. W szczególności kwasy tłuszczowe omega-3 wykazały zdolność do odwracania skutków urazowego uszkodzenia mózgu poprzez stabilizację poziomów układów ważnych dla promowania homeostazy energetycznej i zmniejszania stresu oksydacyjnego, wpływającego na pracę mózgu oraz układu nerwowego. Ze względu na nieefektywność ludzkiego organizmu w wytwarzaniu niezbędnych kwasów tłuszczowych DHA ich odpowiednia suplementacja jest niezwykle ważna dla powodzenia strategii rehabilitacyjnych po uszkodzeniu układu nerwowego. Ogólnie rzecz biorąc, kwasy tłuszczowe omega-3 mają ogromny potencjał neuroprotekcyjny, pomagając przeciwdziałać skutkom urazów neurologicznych. Kolejną ważną sprawą dla zdrowia naszych nerwów jest regulacja stresu oksydacyjnego. Stres oksydacyjny jest czynnikiem wpływającym w sposób negatywny na procesy starzenia, funkcje kognitywne, możliwości regeneracyjne oraz wpływa na rozwój chorób – takich jak choroby sercowo-naczyniowe, nowotwory czy rozwój chorób neurodegeneracyjnych. Witamina E Jedną z najsilniejszych witamin dostępną w naszym arsenale antyoksydantów jest witamina E. Zwiększa porządek upakowania lipidów błonowych, co pozwala na ściślejsze upakowanie błony, a tym samym większą stabilność komórek. W 2011 roku Howard i in.... Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów Co zyskasz, kupując prenumeratę? 10 wydań czasopisma "Praktyczna Fizjoterapia i Rehabilitacja" Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma ...i wiele więcej! Sprawdź 30 maja 2022 - Przeczytasz w 3 minBadania serca – jak wyglądają i jakie są ich rodzaje? Choroby serca oraz układu naczyniowego stanowią obecnie najczęstszą przyczynę zgonów w Polsce. Możliwe jest jednak uniknięcie rozwoju ciężkich postaci tych schorzeń oraz ich komplikacji poprzez wczesne wykrycie charakterystycznych zaburzeń oraz wdrożenie odpowiedniego leczenia. Z tego powodu warto wiedzieć jakie badania kardiologiczne są wykonywane, kiedy należy rozważać kontakt z kardiologiem i przeprowadzenie badań serca, a także co oznaczają ich wyniki. Czym są badania serca? Badania serca to grupa testów diagnostycznych, które nakierunkowane są na ocenę stanu zdrowia układu krążenia. Są one szczególnie istotne z klinicznego punktu widzenia, jako że choroby serca stanowią znaczące zagrożenie dla ogólnego stanu zdrowia. W skrajnych przypadkach mogą one doprowadzić do zaawansowanej niepełnosprawności lub nawet zgonu osoby chorej. Często choroby serca oraz układu naczyniowego pozostają bezobjawowe przez wiele lat. W tym czasie ciągle trwa jednak ich progresja, doprowadzająca po latach do stanu, gdy dostępne metody leczenia stają się ograniczone, a rokowania dla pacjenta – niekorzystne. Z tego powodu badania serca należy przeprowadzać regularnie, w celu uchwycenia zmian chorobowych na ich najwcześniejszych etapach, co pozwoli na sprawne wdrożenie leczenia oraz zminimalizuje ryzyko rozwoju ciężkich powikłań, takich jak niewydolność serca, przewlekła choroba wieńcowa lub też zawał mięśnia sercowego. Rodzaje badań kardiologicznych Podstawowe badania kardiologiczne zawierają się w badaniu przedmiotowym pacjenta. Na każdej wizycie (w szczególności kardiologicznej) lekarz wykonuje pomiar ciśnienia tętniczego, a także osłuchuje serce za pomocą stetoskopu. W przypadku podejrzenia zaburzeń rytmu serca pierwszym badaniem, które powinno zostać wykonane jest EKG, czyli elektrokardiografia. Badanie to polega na podłączeniu do pacjenta specjalnych elektrod, które poprzez pomiar zmian potencjałów elektrycznych są w stanie ocenić pracę serca. W przypadku podejrzenia zaburzeń krążenia sercowego (w przebiegu choroby wieńcowej) korzystne może być przeprowadzenie koronarografii. Jest to badanie radiologiczne, które z wykorzystaniem dożylnego środka kontrastowego pozwala na uwidocznienie naczyń tętniczych zaopatrujących mięsień sercowy w tlen, a także na zobrazowanie ich ewentualnych zwężeń. W określonych przypadkach lekarz może zlecić także przeprowadzenie innych badań obrazowych, takich jak echo serca (badanie USG serca) lub też rezonans magnetyczny mięśnia sercowego. Istotną rolę, szczególnie w zakresie profilaktyki chorób kardiologicznych odgrywają także badania laboratoryjne przeprowadzane z próbki krwi żylnej. Podstawowym badaniem profilaktycznym, szczególnie związanym z zapobieganiem chorobom serca, jest lipidogram. Test ten pozwala na dogłębne zbadanie stanu metabolizmu tłuszczowego poprzez pomiar określonych parametrów krwi żylnej, w tym także stężeń „złego” cholesterolu (frakcji lipoprotein LDL). Zaburzenia w poziomach lipoprotein LDL we krwi są ściśle związane ze znacząco zwiększonym rozwojem miażdżycy, a także związanych z nią komplikacji zdrowotnych, takich jak zawał mięśnia sercowego lub udar niedokrwienny mózgu. Poza pomiarem cholesterolu LDL lipidogram obejmuje pomiary stężenia cholesterolu HDL, czyli „dobrego” cholesterolu. Utrzymywanie właściwych stężeń tej substancji korzystnie wpływa na zdrowie sercowo-naczyniowe oraz chroni tętnice przed pojawieniem się ognisk miażdżycy. Istotnym elementem lipidogramu jest stężenie triglicerydów istotne dla oceny ryzyka chorób sercowo-naczyniowych. Ich nadmiar świadczy o nadmiernym spożyciu węglowodanów i tłuszczów i zbyt małym wydatkowaniu energii. Poza lipidogramem badania kardiologiczne krwi mogą obejmować także pomiar stężęnia NT-proBNP. Pomiar tego parametru pozwala na ocenę stopnia zaawansowania choroby w przebiegu niewydolności serca lub też przewlekłej choroby wieńcowej. Im większe zaburzenia funkcji mięśnia sercowego, tym wyższe wartości w badaniach diagnostycznych będzie osiągał NT-proBNP. W określonych przypadkach klinicznych korzystne może być także oznaczenie poziomu D-dimerów we krwi. Badanie to umożliwia wykrycie zaburzeń krzepnięcia krwi, które prowadzą do powstawania skrzepów, a tym samym zwiększają ryzyko wystąpienia zakrzepicy tętniczej oraz żylnej. Oznaczenie poziomów troponin sercowych wykorzystywane jest do diagnozowania zawału serca – z tego powodu w znaczącej większości przypadków wykonuje je się jedynie w warunkach szpitalnych. Kto powinien wykonać badania serca? Przeprowadzenie badań diagnostycznych związanych z wykrywaniem chorób serca zalecane jest przede wszystkim osobom, które znajdują się w grupie zwiększonego ryzyka rozwoju schorzeń kardiologicznych. Czynniki predysponujące do pojawienia się tego typu chorób to Nadciśnienie tętnicze,Otyłość,Cukrzyca,Siedzący tryb życia,Niski stopień aktywności fizycznej,Palenie wyrobów tytoniowych,Historia występowania chorób serca w rodzinie. W przypadku występowania typowych objawów kardiologicznych, takich jak ból w klatce piersiowej, uczucie duszności lub też kołatania serca należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza, szczególnie jeżeli dolegliwości te pojawiły się nagle. Tego typu objawy mogą wskazywać na rozwój ostrego stanu chorobowego jakim jest zawał serca. Zawał mięśnia sercowego wymaga niezwłocznej, pilnej pomocy medycznej, jako że w krótkim czasie może prowadzić do rozwoju zaburzeń rytmu serca, a konsekwencji do wystąpienia nagłego zatrzymania krążenia. Źródła: Podobne artykuły18 maja 2022Dobry cholesterol – jak można podnieść jego poziom? W dzisiejszych czasach często słyszy się o „dobrym” oraz o „złym” cholesterolu. Za tymi określeniami kryją się kolejno frakcja HDL lipoprotein oraz frakcja LDL, jednak na podstawie samych nazw trudno ocenić, który cholesterol oraz dlaczego nazywany jest tym „dobrym”. Różnica jest znacząca, jako że odpowiednie stężenia tych związków we krwi bezpośrednio przekładają się na ogólny stan zdrowia oraz funkcjonowanie układu sercowo-naczyniowego. Warto wiedzieć co kryje się za tymi pojęciami, z czym związane są zaburzenia w obrębie stężeń cholesterolu we krwi oraz w jaki sposób zadbać o właściwe poziomy dobrego cholesterolu. Dobry cholesterol – co to jest? „Dobrym” cholesterolem nazywana jest frakcja lipoprotein o wysokiej gęstości, czyli HDL (ang. High-Density Lipoprotein). Lipoproteiny to specyficzne kompleksy białkowe, które odpowiedzialne są za transport związków tłuszczowych we krwi. Za transport cholesterolu we krwi odpowiadają w głównej mierze dwie grupy lipoprotein – lipoproteiny HDL oraz LDL (lipoproteiny o niskiej gęstości). Z tego powodu w badaniach diagnostycznych nazwa ich często upraszczana jest do określeń „cholesterol HDL” oraz „cholesterol LDL”. Ze względu na korzystny wpływ stężeń poszczególnych frakcji lipoprotein na stan zdrowia układu sercowo-naczyniowego frakcja, HDL nazywana jest „dobrym cholesterolem”, podczas gdy lipoproteiny o niskiej gęstości (LDL) nazywane są „złym cholesterolem”. Cholesterol to organiczny związek tłuszczowy (lipidowy), który pełni wiele istotnych funkcji. Jest on obecny w błonach wszystkich komórek ludzkiego ciała, dzięki czemu mogą utrzymywać one właściwy kształt. Dodatkowo, obecność cholesterolu w błonach komórkowych warunkuje prawidłową ich przepuszczalność dla licznych substancji oraz pierwiastków chemicznych. Cholesterol stanowi niezwykle ważny element syntezy wielu hormonów, takich jak hormony płciowe (estrogeny, testosteron) oraz hormony nadnerczy – glikokortykosteroidy. Bierze także udział w przemianach witaminy D oraz produkcji kwasów żółciowych, niezbędnych do prawidłowego przebiegu procesów trawienia. Frakcja HDL lipoprotein nazywana jest „dobrym” cholesterolem, ponieważ istnieje naukowo udowodniona odwrotna korelacja między stężeniami cholesterolu HDL we krwi, a częstością występowania chorób sercowo-naczyniowych. Oznacza to, że wyższe poziomy frakcji HDL związane są ze zmniejszoną zapadalnością na choroby serca. Lipoproteiny HDL pełnią istotną rolę w usuwaniu nadmiernych ilości związków tłuszczowych z krwi żylnej poprzez transport cholesterolu do wątroby, gdzie związek ten jest przetwarzany. Dodatkowo, lipoproteiny HDL wywierają protekcyjne działanie na ściany naczyń tętniczych, co chroni je przed rozwojem miażdżycy. Wysokie poziomy lipoprotein LDL z kolei związane są ze zwiększonym ryzykiem rozwoju licznych schorzeń, w szczególności miażdżycy. Z tego powodu ta grupa lipoprotein określana jest mianem „złego” cholesterolu”. Rozwój miażdżycy związany jest z odkładaniem się określonych związków tłuszczowych (w tym dużych ilości cholesterolu) wewnątrz ścian naczyń tętniczych. Są to tzw. blaszki miażdżycowe, które poprzez swój rozmiar zmniejszają światło naczynia krwionośnego, co utrudnia przepływ krwi. W skrajnych przypadkach blaszki miażdżycowe mogą całkowicie zamknąć światło naczynia lub też pękać co prowadzi do powstania skrzepliny oraz rozwoju poważnych powikłań związanych z niedokrwieniem określonego narządu. Długotrwała, nieleczona miażdżyca może prowadzić do przewlekłej choroby niedokrwiennej serca (choroby wieńcowej), zawału mięśnia sercowego lub też udaru mózgu. Badanie poziomu dobrego cholesterolu Ze względu na korzystny wpływ na zdrowie sercowo-naczyniowej frakcji HDL lipoprotein (czyli tzw. „dobrego cholesterolu”), warto zadbać o utrzymywanie jego wysokich poziomów we krwi. Badaniem, które pozwala na sprawdzenie stężeń poszczególnych związków tłuszczowych w organizmie jest lipidogram. Ten test diagnostyczny umożliwia dokładną kontrolę funkcjonowania metabolizmu tłuszczowego poprzez oznaczenie 5 parametrów związanych z przetwarzaniem związków lipidowych. W ramach lipidogramu oznaczane są następujące parametry: Frakcja HDL lipoprotein (tzw. „dobry cholesterol”).Frakcja LDL lipoprotein (tzw. „zły cholesterol”),Trójglicerydy,Cholesterol całkowity,Cholesterol nie-HDL (wszystkie rodzaje tzw. „złego cholesterolu”). Dzięki wczesnemu wykryciu zaburzeń lipidowych możliwe jest sprawne wdrożenie odpowiedniego leczenia, które pozwoli na przywrócenie równowagi pomiędzy poziomami poszczególnych związków tłuszczowych oraz znacząco zmniejszy ryzyko występowania chorób układu sercowo-naczyniowego. Lipidogram stanowi jedno z podstawowych badań profilaktycznych (razem z morfologią krwi, oznaczeniem poziomów kreatyniny oraz innymi). Osobom dorosłym zaleca się przeprowadzanie tych testów laboratoryjnych ok. raz w roku. W określonych przypadkach może być korzystne częstsze wykonywanie tego badania – dokładny zakres badań profilaktycznych oraz odstęp czasu pomiędzy ich przeprowadzaniem zależny jest od uwarunkowań zdrowotnych pacjenta. W celu odpowiedzialnego zaplanowania pełnej profilaktyki należy skonsultować się z lekarzem. Dobry cholesterol norma Normy stężeń cholesterolu HDL we krwi są zależne od płci osoby badanej. Najnowsze badania z zakresu kardiologii ustaliły normy „dobrego cholesterolu” na następujących poziomach: Dla kobiet – stężenia cholesterolu HDL powinny być wyższe niż 50 mg/dl,Dla mężczyzn – cholesterol HDL powinien utrzymywać się na poziomie powyżej 40 mg/dl. Dokładny zakres norm (poprawniej zakresów referencyjnych) dobrego cholesterolu każdorazowo powinien zostać wyszczególniony na wynikach badań diagnostycznych, które wydawane są pacjentowi. Ze względu na możliwe odmienności w zakresie metodologii przeprowadzenia tychże testów ich rezultaty każdorazowo należy zestawić z wartościami referencyjnymi obecnymi na otrzymanych wynikach. W przypadku rozbieżności należy skonsultować się z lekarzem, który zinterpretuje rezultaty badan oraz (jeżeli występuje taka konieczność) zleci dalsza diagnostykę i zaplanuje optymalne postępowanie lecznicze. Jak podnieść poziomy dobrego cholesterolu Ze względu na liczne, prozdrowotne działania cholesterolu HDL warto dbać o utrzymywanie prawidłowych, wysokich, poziomów tego związku w organizmie. Na obniżenie poziomów „dobrego cholesterolu” oraz wzrost stężeń cholesterolu LDL wpływa wiele czynników, z których najważniejszą rolę odgrywa nieprawidłowa dieta (bogata w cukry oraz tłuszcze nasycone), brak aktywności fizycznej oraz siedzący tryb życia. Aby podnieść poziomy „dobrego cholesterolu” należy przede wszystkim zmienić wymienione, szkodliwe nawyki. W układaniu codziennego jadłospisu należy ograniczyć spożywanie niezdrowych tłuszczów nasyconych. Tłuszcze zwierzęce warto zastąpić tłuszczami o pochodzeniu roślinnym, takimi jak np. oliwa z oliwek. Liczne badania naukowe wykazały, że spożywanie tego rodzaju oleju zwiększa poziomy cholesterolu HDL we krwi. W przypadku współwystępowania otyłości należy dążyć do odpowiedzialnej redukcji masy ciała. Można to osiągnąć poprzez zmniejszenie kaloryczności spożywanych codziennie posiłków oraz włączenie do swojego życia aktywności fizycznej. Szczególnie korzystny wpływ na wzrost stężeń cholesterolu HDL wykazują ćwiczenia aerobowe. W niektórych przypadkach w celu unormowania stężeń poszczególnych związków tłuszczowych może być konieczne dołączenie leczenia farmakologicznego. Z tego powodu, w przypadku występowania nieprawidłowości w wynikach lipidogramu warto skonsultować się z lekarzem. Na podstawie historii choroby, wyników badań diagnostycznych oraz dodatkowych uwarunkowań zdrowotnych będzie on w stanie zaplanować najlepsze dla danej osoby dalsze postępowanie diagnostyczno-lecznicze. Źródła: 19 października 2017Lipidogram, czyli cholesterol pod kontrolą Mimo że podwyższony poziom cholesterolu należy do najważniejszych czynników ryzyka chorób sercowo-naczyniowych i determinuje występowanie innych poważnych dolegliwości, tylko niewielka część Polaków, których dotyka ten problem, ma tego świadomość. Aby ustrzec się chorób układu sercowo-naczyniowego lub przynajmniej zminimalizować ich ryzyko, warto regularnie wykonywać tzw. profil lipidowy (lipidogram) – badanie, które pozwala na monitoring prawidłowego poziomu cholesterolu we krwi. Choć sam cholesterol jest związkiem chemicznym (lipidem z grupy steroidów), który jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania, to w powszechnym odbiorze stał się synonimem zagrożenia zdrowia a nawet życia. Tymczasem, co do zasady, cholesterol ma działanie pozytywne, ponieważ jest niezbędny dla licznych i ważnych procesów zachodzących w organizmie, związanych z produkcją hormonów, syntezą witamin, czy procesów odpornościowych. Pomimo tego, że ludzki organizm posiada system wewnętrznej kontroli, pozwalający na automatyczne zmniejszanie lub zwiększanie wykorzystania cholesterolu dostarczanego z pożywieniem, w przypadku chronicznie złej diety oraz braku aktywności fizycznej z czasem dochodzi do zgromadzenia zbyt dużej ilości cholesterolu we krwi, co może być przyczyną wielu poważnych chorób. Lipidogram – co to takiego? Jednym z podstawowych badań pozwalających na weryfikację poziomu cholesterolu we krwi jest tzw. lipidogram, zwany również profilem lipidowym bądź, rzadziej, profilem tłuszczowym. Badanie to pozwala na kompleksową ocenę stanu gospodarki tłuszczowej w organizmie. Z wyniku lipidogramu, który otrzymujemy z laboratorium, dowiadujemy się, jaki jest nasz poziom cholesterolu całkowitego oraz jego frakcji LDL (ang. low-density lipoprotein), tzw. „złego” cholesterolu) i HDL (ang. high-density lipoprotein), tzw. „dobrego” cholesterolu trójglicerydów oraz wyliczanego nie-HDL – różnicy stężeń cholesterolu całkowitego i HDL Stężenia poszczególnych elementów lipidogramu pozwala lekarzowi ocenić, zawsze w oparciu o tzw. historię choroby pacjenta, stopień ryzyka sercowo – naczyniowego, czyli ryzyka wystąpienia lub zaostrzenia, jednej z chorób powszechnie kojarzonych z podwyższonym poziomem cholesterolu w organizmie (np. zawał mięśnia sercowego). Kiedy należy wykonywać lipidogram? Badanie lipidogramu przede wszystkim należy wykonywać u osób, u których ryzyko zaburzeń lipidowych jest podwyższone. Do tej grupy należą, np. osoby z klinicznymi objawami choroby sercowo – naczyniowej, ze stwierdzonymi blaszkami miażdżycowymi w tętnicach wieńcowych lub szyjnych, osoby chore na cukrzycę, nadciśnienie tętnicze, otyłość, przewlekłą chorobę nerek, przewlekłe autoimmunologiczne choroby zapalne, osoby pochodzące z rodzin, w których występuje przedwczesna choroba sercowo – naczyniowa czy potomkowie osób z ciężką dyslipidemią. U zdrowych osób dorosłych, w których rodzinach nie występują choroby układu krążenia, badanie lipidogramu można rozważyć w przypadku mężczyzn powyżej 40 i kobiet powyżej 50 lub po menopauzie, szczególnie w przypadku innych czynników ryzyka sercowo – naczyniowego. Badanie poziomu cholesterolu i trójglicerydów należy monitorować regularnie, zgodnie z zaleceniami swojego lekarza. W zależności od uzyskanych wyników, współistniejących chorób, ogólnego stanu zdrowia oraz innych czynników ryzyka sercowo – naczyniowego, lekarz poinformuje Cię jak często powinieneś oznaczać lipidogram. Poziom cholesterolu całkowitego, jego frakcji oraz trójglicerydów tradycyjnie oznacza się w surowicy na czczo, po upływie co najmniej 12 godzin od ostatniego posiłku. Obecnie uważa się, że pobieranie krwi na czczo nie jest niezbędne w przypadku badań przesiewowych i oceny ryzyka. Podczas kontroli i monitorowania leczenia pacjentów ze stwierdzoną hipertriglicerydemią, pozostanie na czczo przed badaniem jest konieczne. Profil lipidowy należy badać regularnie, ponieważ dostarcza przesłanek do oceny sprawności układu krążenia oraz ryzyka miażdżycy, choroby wieńcowej, zawału serca czy udaru mózgu. Pamiętajmy, że choć w niektórych przypadkach wysoki poziom cholesterolu uwarunkowany jest genetycznie, ważną rolę w utrzymaniu prawidłowej gospodarki lipidowej odgrywa zbilansowana, zdrowa dieta oraz regularna aktywność fizyczna. Lipidogram – cena Koszt wykonania badania lipidogramu różni się w zależności od konkretnej placówki i wynosi około 25-45 zł. Zakresy referencyjne dla poszczególnych elementów lipidogramu, określane obiegowo jako normy, ustalane są przez Polskie Towarzystwo Kardiologiczne (DTK) w porozumieniu z Polskim Towarzystwem Diagnostyki Laboratoryjnej (PTDL). W przypadku zakresów nie-HDL i LDL zalecane poziomy prawidłowe rozróżniają grupy osób zdrowych wraz z osobami o małym i umiarkowanym ryzyku; grupę osób z dużym ryzykiem oraz grupę osób z bardzo dużym ryzykiem. Źródło: Wytyczne Polskiego Forum Profilaktyki. 12 maja 2022Prawidłowy poziom cholesterolu – jak o niego zadbać? Obecnie często słyszy się o „złym” i „dobrym” cholesterolu. Podwyższone poziomy cholesterolu LDL (tzw. „złego” cholesterolu) występują dość często wśród ogólnej populacji. Przewlekłe utrzymywanie się tego zaburzenia związane jest ze znaczącym wzrostem ryzyka wielu groźnych chorób, w szczególności dotyczących układu sercowo-naczyniowego. Jakie mogą być przyczyny wysokiego cholesterolu oraz co zrobić, aby zadbać o powrót tych wartości do normy? Cholesterol – co to jest? Cholesterol to związek chemiczny zaliczany do grupy lipidów. Cholesterol pełni wiele, niezwykle istotnych funkcji w ludzkim organizmie. Odpowiada on za prawidłową pracę układu hormonalnego oraz nerwowego, a także warunkuje prawidłowe formowanie błon komórkowych. W badaniach laboratoryjnych, które mają na celu pomiar stężeń związków tłuszczowych z krwi pacjenta (lipidogram) oznaczane są poziomy cholesterolu całkowitego oraz cholesterolu HDL i LDL. Oznaczenia te odnoszą się do dwóch grup lipoprotein, czyli specyficznych kompleksów białkowych odpowiedzialnych za transport tłuszczów (w tym także cholesterolu) w ludzkim organizmie. Frakcja lipoprotein HDL (high density lipoprotein – lipoproteiny o wysokiej gęstości) określana jest jako „dobry” cholesterol. Cząsteczki tego związku są tam ściśle upakowane, w przeciwieństwie do frakcji LDL (low density lipoprotein – lipoproteiny o niskiej gęstości), czyli tzw. „złego” cholesterolu. Wysokie stężenia frakcji LDL cholesterolu stanowią istotny czynnik ryzyka dla wielu chorób, takich jak nadciśnienie tętnicze, miażdżyca naczyń krwionośnych oraz jej powikłania – zawał mięśnia sercowego lub udar mózgu. Podwyższony poziom cholesterolu – co to oznacza? Stan podwyższonego poziomu cholesterolu we krwi określany jest jako hipercholesterolemia. Obecnie za wartości przekraczające normę według Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego uznaje się wartości cholesterolu LDL powyżej 3 mmol/l (115 mg/dl) oraz cholesterolu całkowitego powyżej 5 mmol/l (190mg/dl). Szacuje się, że nawet u połowy polskiej populacji poziomy cholesterolu we krwi są zbyt wysokie. Zjawisko to może mieć wiele przyczyn, najczęściej jednak związane jest z nieprawidłowymi nawykami żywieniowymi. Poza nieprawidłową dietą często dochodzi do tego brak aktywności fizycznej oraz siedzący tryb życia, związany z pracą zawodową. Połączenie obu tych zjawisk w dużej ilości przypadków skutkuje rozwojem nadwagi oraz otyłości. Warto zaznaczyć, że podwyższone poziomy cholesterolu obecne są częściej u mężczyzn niż u kobiet, szczególnie po 40 roku życia. Ryzyko występowania hipercholesterolemii zwiększone jest także u pacjentów przyjmujących określone leki (np. doustne leki antykoncepcyjne) oraz chorujących na cukrzycę, niedoczynność tarczycy, lub też zespół nerczycowy. Warto pamiętać, że problem wysokiego cholesterolu może także dotyczyć osób młodych oraz szczupłych, które jednak prowadzą niezdrowy tryb życia (związany z paleniem papierosów) oraz wykazują określone predyspozycje genetyczne. Skutki wysokich poziomów cholesterolu Podwyższone poziomy cholesterolu są jednym z głównych czynników ryzyka rozwoju licznych chorób, w szczególności dotyczących serca oraz naczyń krwionośnych. Wysokie stężenia frakcji LDL we krwi predysponują do rozwoju tzw. blaszek miażdżycowych. Są to patologiczne zmiany zlokalizowane w ścianach tętnic, które prowadzą do zmniejszenia ich światła, co znacząco utrudnia przepływ przez nie krwi. W przypadku zaawansowanej miażdżycy może dochodzić do pękania tychże blaszek oraz powstawania zatorów w naczyniach krwionośnych, co skutkuje rozwojem niedokrwienia określonych narządów w postaci np. udaru mózgu lub też zawału mięśnia sercowego (w zależności od lokalizacji zakrzepu). Stany te stanowią bezpośrednie zagrożenie życia. W przypadku braku odpowiednio szybko wdrożonego leczenia specjalistycznego mogą one prowadzić do zgonu pacjenta lub przewlekłego, ciężkiego uszczerbku na zdrowiu. Jak zbadać poziom cholesterolu? – diagnostyka Regularne przeprowadzanie badań kontrolnych jest podstawą właściwego dbania o własny stan zdrowia. Badanie stężeń cholesterolu we krwi zalecane jest wszystkim osobom dorosłym, szczególnie ze współwystępującymi czynnikami ryzyka. Dla zbyt wysokich stężeń cholesterolu czynniki ryzyka to Obciążenie rodzinne – historia występowania zaburzeń stężeń cholesterolu LDL u krewnych pacjenta,Cukrzyca,Nadwaga oraz otyłość,Siedzący tryb życia,Nieprawidłowa dieta – wysokokaloryczna z dużą ilością węglowodanów oraz tłuszczów,Płeć męska,U kobiet – wiek pomenopauzalny,Przewlekły stres,Palenie papierosów oraz innych wyrobów tytoniowych. Podstawowym testem diagnostycznym, który pozwala na dogłębny pomiar stężeń związków tłuszczowych we krwi (w tym także cholesterolu) jest lipidogram. Podczas tego badania oznaczane są następujące parametry: Cholesterol całkowity (CHOL),Lipoproteiny o wysokiej gęstości (cholesterol HDL),Trójglicerydy (TG),Lipoproteiny o niskiej gęstości (cholesterol LDL),Cholesterol nie-HDL (wyliczany z różnicy stężeń cholesterolu całkowitego oraz cholesterolu HDL). W określonych przypadkach lekarz może zadecydować o przeprowadzeniu dodatkowych badań diagnostycznych. Dokładny zakres profilaktycznych testów laboratoryjnych zależy od uwarunkowań zdrowotnych pacjenta oraz współwystępujących obciążeń zdrowotnych. Jaka dieta na obniżenie cholesterolu? Dieta ma znaczący wpływ na poziomy cholesterolu w naszej krwi. Z tego powodu w wielu przypadkach możliwe jest skuteczne kontrolowanie stężeń cholesterolu poprzez odpowiednią zmianę nawyków żywieniowych oraz behawioralnych. Podstawową zasadą przy układaniu diety na obniżenie cholesterolu jest ograniczenie obecnych w niej tłuszczów nasyconych oraz zmiana tychże na tłuszcze nienasycone. Spożywanie dużych ilości nasyconych tłuszczów przyczyna się do wzrostu stężeń „złego” cholesterolu we krwi, czyli frakcji lipoprotein LDL. Aby zadbać o niski poziom cholesterolu we krwi korzystne mogą być określone modyfikacje codziennego jadłospisu, jak np.: Zamiana czerwonego mięsa (wieprzowiny, wołowiny) na mięso białe, czyli drobiowe,Unikanie produktów bogatych w tłuszcze – na przykład zamiana śmietany na jogurt naturalny oraz masła na margarynę,Unikanie żywności wysokoprzetworzonej, takiej jak fast foody lub gotowe ciasta,Unikanie produktów zawierających olej palmowy, takich jak słone przekąski lub słodycze,Częste spożywanie świeżych owoców i warzyw,Włączenie do diety ryb morskich. Podczas stosowania diety mającej na celu obniżenie cholesterolu warto pamiętać także o uwzględnieniu w niej odpowiedniej ilości błonnika oraz kontrolowaniu ilości spożywanej soli. Dobranie właściwej diety, która będzie skutecznie odpowiadała potrzebom zdrowotnym pacjenta może być dość skomplikowane samodzielnie. Z tego powodu warto rozważyć wizytę u dietetyka, który na podstawie wywiadu oraz celów pacjenta będzie w stanie ułożyć jadłospis precyzyjnie odpowiadający na potrzeby danej osoby. Przygotowanie do badania cholesterolu Badanie poziomu cholesterolu we krwi (lipidogram), przeprowadzane jest z próbki krwi żylnej pacjenta. Wykonanie tego typu testów diagnostycznych często wymaga określonego przygotowania. W przypadku nieprzestrzegania zaleceń przez pacjenta wyniki testu mogą być niewiarygodne, przez co nie mogą zostać wykorzystane w procesie diagnostycznym oraz może wystąpić konieczność powtórzenia badania. Na pobranie krwi do lipidogramu nie jest konieczne przychodzenie w godzinach porannych, ani na czczo. Najnowsze badania z zakresu diagnostyki laboratoryjnej wykazały, że spożywanie posiłków przed pobraniem krwi oraz pora dnia, w której przeprowadzane jest badanie nie wpływa na wiarygodność uzyskanych wyników lipidogramu. W przypadku występowania dodatkowych lub też innych zaleceń zwianych z przygotowaniem się do badania cholesterolu pacjent powinien zostać o tym poinformowany przez lekarza. Bibliografia: Powiązane badaniaLipidogram (CHOL, HDL, nie-HDL, LDL, TG)Lipidogram (CHOL, HDL, nie-HDL, LDL, TG). Lipidogram - ilościowa ocena frakcji cholesterolu i trójglicerydów, przydatna w diagnostyce dyslipidemii oraz w ocenie ryzyka miażdżycy i chorób całkowityCholesterol całkowity. Pomiar stężenia cholesterolu całkowitego (CHOL) jest przesiewowym badaniem cholesterolu, pozwalającym na wstępną ocenę ryzyka rozwoju miażdżycy i chorób układu sercowo-naczyniowego, takich jak choroba wieńcowa i zawał serca, udar mózgu i miażdżyca tętnic kończyn dolnych itd. Cholesterol całkowity obejmuje trzy frakcje: lipoproteinę niskiej gęstości, LDL; lipoproteinę wysokiej gęstości, HDL (ang. high-density lipoprotein) oraz łącznie, lipoproteinę bardzo małej gęstości, VLDL i lipoproteinę o pośredniej gęstości, się do naszego newslettera, a bezpośrednio na Twoją skrzynkę będą trafiać informacje dotyczące usług i nowości w ofercie badań, nt. akcji profilaktycznych w zakresie ochrony zdrowia oraz nowo otwieranych placówek w Twojej okolicy. MEASUREMENT Of ANXIETY WITH SPIELBERGER’S TEST IN PATIENTS WITH CARDIAC ARRHYTHMIAS Samodzielna Pracownia Pielęgniarstwa Klinicznego Pomorskiej Akademii Medycznej w Szczecinie ul. Żołnierska 48, 71-210 Szczecin Kierownik: dr n. med. Anna Hajduk 1 Klinika Kardiologii Pomorskiej Akademii Medycznej w Szczecinie al. Powstańców Wlkp. 72, 70-111 Szczecin Kierownik prof. dr hab. n. med. Zdzisława Kornacewicz-Jach 2 Zakład Genetyki Pomorskiej Akademii Medycznej w Szczecinie al. Powstańców Wlkp. 72, 70-111 Szczecin Kierownik prof. dr hab. n. med. Jan Lubiński Summary Introduction: Atrial fibrillation is a common supraventrical arrhythmia. The onset of fibrillation is marked by fear of loss of health or life. Symptoms of depression occur concurrently. This study was undertaken to measure anxiety in pa-tients with atrial fibrillation grouped according to gender, age, and education. Material and methods: The test anxiety inventory of Spielberger was administered to 52 patients aged 41 to 80 years, treated for atrial fibrillation at the Internal Ward of the District Hospital in Białogard. Results: Anxiety as a state was observed more frequently in males and in patients with vocational and secondary edu-cation. Anxiety was not a trait of atrial fibrillation. Psycho-therapeutic interventions used in cardiac rehabilitation are not recommended in atrial fibrillation. However, relaxation techniques could be of benefit in reducing the intensity of anxiety as a state. K e y w o r d s: atrial fibrillation – anxiety. Streszczenie Wstęp: Migotanie przedsionków należy do częstych arytmii nadkomorowych. W momencie wystąpienia epi-zodu migotania choremu towarzyszy lęk z powodu obawy o utratę zdrowia i życia. Równolegle z lękiem występują zaburzenia depresyjne. Celem pracy była analiza nasilenia lęku u pacjentów z migotaniem przedsionków z uwzględnieniem płci, wieku i wykształcenia. Materiał i metody: Kwestionariuszem Samooceny Spielbergera przebadano 52 pacjentów z migotaniem przedsionków, hospitalizowanych na Oddziale Wewnętrz-nym Szpitala Powiatowego w Białogardzie. Przedział wie-kowy obejmował pacjentów między 41. a 80. Wyniki: Lęk jako stan obserwowany był częściej u męż-czyzn, natomiast nie stwierdzono lęku jako cechy u pa-cjentów z zaburzeniami rytmu serca. Odnośnie wykształ-cenia ujawnił się częściej wśród osób z wykształceniem zawodowym i średnim. Interwencje psychoterapeutyczne stosowane w rehabilitacji kardiologicznej nie mają zasto-sowania w migotaniu przedsionków, natomiast techniki relaksacyjne mogą mieć wpływ na zmniejszenie nasilenia lęku jako stanu. H a s ł a: migotanie przedsionków – lęk. Wstęp Zaburzenia lękowe to najczęstsze spośród wszystkich zaburzeń psychicznych, z rozpowszechnieniem życiowym wynoszącym ok. 14%. BADANIE NASILENIA LĘKU TESTEM SPIELBERGERA U PACJENTÓW Z ZABURZENIAMI RYTMU SERCA 49 pytania 21–40, ocenia dyspozycje do przeżywania reakcji lękowych, hipotetyczną siłę organizującą reakcje lękowe danej jednostki [7]. Interpretacja skali: poniżej 4, – 4–6 – norma, – powyżej 6 – lęk. –Testowanie statystyczne przeprowadzono za pomocą testu zgodności χ2; zależność pomiędzy zmiennymi obli-czono współczynnikiem kontyngencji Pearsona. Wyniki Lęk jako stan (STAI-1) Zależność pomiędzy STAI-1 a płcią u pacjentów z migo-taniem przedsionków przedstawiono w tabeli 1. Lęk jako stan jest zależny od płci w przeważającej liczbie u mężczyzn. Zależność STAI-1 do wieku u pacjentów z migotaniem przedsionków zilustrowano na rycinie 1. Lęk jako stan jest zależny od wieku i dotyczy pacjentów w przedziale wie-kowym 41–80 lat. Występowanie lęku ma podłoże neurofizjologiczne i wyzwalane jest czynnikami lękotwórczymi. Dużą rolę w powstawaniu zaburzeń panicznych i zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych odgrywa czynnik genetyczny, gdzie połowa chorych ma krewnych z tymi zaburzeniami. Ważną rolę w powstawaniu zaburzeń lękowych stanowią czynniki bio-logiczne. Nieprawidłowości receptorów, jako zaburzenia neuroprzekaźników, przyczyniają się do występowania określonych zaburzeń. Za zaburzenia lęku uogólnionego odpowiada układ serotoninergiczny lub GABA-ergiczny. Obok czynników biologicznych i genetycznych występo-wanie zaburzeń lękowych wiąże się także z czynnikami psychologicznymi oraz społecznymi. Dzieje się tak w przy-padku napadów lęku, gdzie objawy są wynikiem niepra-widłowych procesów myślenia i przeceniania zagrożenia. W podejściu psychoanalitycznym powstawanie lęku jest skutkiem nierozwiązanych konfliktów z okresu rozwoju psychoseksualnego w dzieciństwie [1, 2]. Migotanie przedsionków (AF) występuje w populacji ogólnej ok. 0,4–1,0%, natomiast w populacji osób powyżej 80. częstość jego występowania wzrasta do 8%. Średnia wieku pacjentów z AF wynosi 75 lat i do tej granicy wie-kowej nie obserwuje się różnic w częstości występowania w zależności od płci, natomiast po 85. zaznacza się przewaga kobiet w populacji pacjentów z AF. Migotanie przedsionków związane jest ze zwiększonym ryzykiem uda-ru mózgu, niewydolności serca oraz zgonu z jakiejkolwiek przyczyny, w szczególności dotyczy to kobiet. Rocznie udar mózgu występuje u ok. 6% pacjentów z AF, a ryzyko jego wystąpienia jest 2–7-krotnie większe niż u pacjentów bez AF [3, 4, 5]. W chwili wystąpienia objawów sugerujących zaburzenia w prawidłowym rytmie serca pacjentowi towa-rzyszy lęk, który, jako silna reakcja uczuciowa, jest odpo-wiedzią na zagrożenie. Natężenie lęku u ludzi jest bardzo różne. Zależne jest ono zarówno od osobowości człowieka, od stanu tej osobowości, jak i od stanu psychofizycznego oraz warunków środowiskowych [6]. Celem pracy była analiza nasilenia poziomu lęku u pa-cjentów z migotaniem przedsionków w zależności od takich czynników, jak: płeć, wiek i wykształcenie. Materiał i metody Badania przeprowadzono w grupie 52 chorych (28 kobiet i 24 mężczyzn) w wieku 23–82 lat hospitalizowanych na Od-dziale Wewnętrznym Szpitala Powiatowego w Białogardzie z powodu napadowego migotania przedsionków. Badanie nasilenia lęku przeprowadzono za pomocą kwestionariusza Spielbergera. Test służy do oceny lęku jako stanu (STAI-1) i lęku jako cechy (STAI-2). Za-wiera on łącznie 40 stwierdzeń, podzielonych na 2 części. W części pierwszej kwestionariusza badana osoba odpo-wiadając na pytania 1–20, ocenia reakcje lękowe jako stan aktualny, ocenia poziom lęku, z jakiego zdaje sobie sprawę w chwili badania. Część druga kwestionariusza, obejmująca Analiza statystyczna Pearsona – χ2 = 21,7901721; p = 0,0022879 Statistical Pearson’s analysis χ2 = p = Ryc. 1. Graficzne przedstawienie STAI-1 w stosunku do wieku Fig. 1. Graph of STAI-1 in relation to age T a b e l a 1. Zależność STAI-1 w stosunku do płci T a b l e 1. Correlation between STAI-1 and gender STEN-1 Brak lęku No anxiety Norma Norm Lęk Anxiety Razem Total Kobiety Females 2 14 12 28 Mężczyźni Males 0 4 20 24 Analiza statystyczna Pearsona – χ2 = 9,3029101; p = 0,0022879 / Statistical Pearson’s analysis χ2 = p = Zależność STAI-1 do wykształcenia u pacjentów z mi-gotaniem przedsionków zilustrowano na rycinie 2. Lęk jako stan w najmniejszym stopniu dotyczy osób z wykształce-niem podstawowym, natomiast jednakowe nasilenie wystę-puje u osób z wykształceniem zawodowym i średnim. Lęk jako cecha (STAI-2) Zależność pomiędzy STAI-2 a płcią u pacjentów z mi-gotaniem przedsionków przedstawiono w tabeli 2. Wynik 50 ANNA HAJDUK, MARIA KORZONEK, KRZYSZTOF PRZYBYCIEŃ I WSP. Zależność STAI-2 do poziomu wykształcenia u pacjen-tów z migotaniem przedsionków zilustrowano na rycinie 4. Lęk odczuwają ludzie z wykształceniem zawodowym, na-stępnie ze średnim i niepełnym podstawowym. Najmniej odczuwalny jest u ludzi z wykształceniem podstawowym i wyższym. Dyskusja Cechą charakterystyczną migotania przedsionków, jednej z najczęściej występujących arytmii serca, jest całkowicie zdezorganizowana depolaryzacja mięśniówki przedsionków. W chwili wystąpienia epizodu arytmii, chory, oprócz objawów towarzyszących migotaniu przedsionków, odczuwa lęk spowodowany obawą o własne zdrowie i życie. Do wystąpienia migotania przedsionków przyczyniają się choroby układu krążenia, takie jak choroba niedokrwien-na serca, zawał mięśnia sercowego i niedokrwien-nadciśnienie tętnicze. Już samo wystąpienie tych chorób powoduje wzrost lęku, a w przypadku występowania epizodów napadowych aryt-mii serca, lęk ulega nasileniu. Natężenie lęku jest uzależ-nione od wielu czynników. Badania własne przeprowadzone wśród 52 pacjentów z zaburzeniami rytmu serca pod postacią migotania przed-sionków miały wykazać występowanie lęku w zależności od takich czynników jak: płeć, wiek i wykształcenie. Ukazują się prace dotyczące badań nad poziomem lęku u chorych z chorobą niedokrwienną serca, po przebytym zawale mięśnia sercowego i z nadciśnieniem tętniczym. Pyć i Piątek [8] badali związek między występowaniem zawału serca a poziomem stresu, posługując się tą samą metodą badawczą – kwestionariuszem samooceny Spielber-gera. W badanej grupie chorych aż 70% uzyskało wyniki powyżej przeciętnej (6–9 sten), w tym 36% bardzo wysoki (8–9 sten). Uzyskane wyniki potwierdzają tezę, że u chorych po przebytym zawale serca stwierdza się wyższy poziom lęku jako stanu. Także w zakresie oceny lęku „jako cechy” aż 48% badanych chorych znajduje się w obszarze wyników Analiza statystyczna Pearsona – χ2 = 15,25211; p = 0,0000941 Statistical Pearson’s analysis χ2 = p = Ryc. 2. Graficzne przedstawienie STAI-1 w stosunku do wykształcenia Fig. 2. Graph of STAI-1 in relation to education T a b e l a 2. Zależność STAI-2 w stosunku do płci T a b l e 2. Correlation between STAI-2 and gender AnxietyLęk Brak lęku No anxiety Norma Norm Lęk Anxiety Razem Total Kobieta Females 12 16 1 29 Mężczyzna Males 8 12 3 23 Razem Total 20 28 4 52 Analiza statystyczna Pearsona – χ2 = 1,701777683; p = 0,192055756 / Statisti-cal Pearson’s analysis χ2 = p = Analiza statystyczna Pearsona – χ2 = 27,78680124; p = 0,000000135 Statistical Pearson’s analysis χ2 = p = Ryc. 3. Graficzne przedstawienie STAI-2 w stosunku do wieku Fig. 3. Graph of STAI-2 in relation to age Analiza statystyczna Pearsona – χ2 = 18,2573398; p = 0,000000135 Statistical Pearson’s analysis χ2 = p = Ryc. 4. Graficzne przedstawienie STAI-2 w stosunku do wykształcenia Fig. 4. Graph of STAI-2 in relation to education wskazuje, że nie istnieje zależność występowania lęku jako cechy do płci. Zależność STAI-2 do wieku u pacjentów z migota-niem przedsionków zilustrowano na rycinie 3. Lęk ujaw-nił się najbardziej wśród pacjentów między 61. a 80. p 0,05) i nie ma związku z płcią, ale jest zależny od wieku i występuje najczęściej w przedziale 61–80 lat. Związek między wykształceniem a występowaniem lęku ,,jako cechy” najsilniej dotyczy osób z wykształceniem za-wodowym, średnim i niepełnym podstawowym. Wnioski Poziom lęku jako stanu nasila się wraz z wystąpie-niem migotania przedsionków i jest zależny od płci, wieku, 1. wykształcenia (p 0,05). Interwencje psychoterapeutyczne stosowane w reha-bilitacji kardiologicznej nie mają zastosowania w migotaniu 3. przedsionków. Techniki relaksacyjne stosowane w rehabilitacji mogą mieć wpływ na zmniejszenie nasilenia lęku „jako 4. stanu”. Piśmiennictwo Bilikiewicz A., Pużyński S., Rybakowski J., Wciórski J 1. .: Psychiatria. T. 2. Wyd. Med. Urban α Partner, Wrocław 2002. Krzyżanowski J 2. .: Stany lękowe. Medyk, Warszawa 2005. Braunald E., Goldman L 3. .: Kardiologia. Wyd. Med. Urban α Partner, Wrocław 2005. Kokot F 4. .: Choroby wewnętrzne. Podręcznik akademicki. T. 1. PZWL, Warszawa 2004. Mandecki T 5. .: Kardiologia. PZWL, Warszawa 2005. Aleksandrowicz 6. .: Psychopatologia zaburzeń nerwicowych i oso-bowości. Wyd. UJ, Kraków 2002. Spelberger Porsuch Lushere 7. .: State – trait – anxiety inventory. Consulting Psychologic Press, Paolo Alto CA, 1970. Pyć M., Piątek A 8. .: Stres a choroby serca. Zdrow. Publiczne, 2005, 115 (3) 415–424. Kałużyński M., Kocur J 9. .: Poziom lęku jako stanu bądź cechy u osób z chorobą niedokrwienną serca lub nadciśnieniem tętniczym. Sztuka Leczenia, 2004, 115 (2). Hajduk A., Gorzkowicz B., Sipak M 10. .: Ocena zależności pomiędzy wystę-powaniem zaburzeń lękowych a wybranymi parametrami życiowymi. Ann. UMCS Sect. D, 2005, 60 Suppl. 16, 2. A N N A L E S A C A D E M I A E M E D I C A E S T E T I N E N S I S R O C Z N I K I P O M O R S K I E J A K A D E M I I M E D Y C Z N E J W S Z C Z E C I N I E 2009, 55, 1, 52–57 DARIUSZ JEŻEWSKI, IRENEUSZ KOJDER, MAREK LICKENDORf, PRZEMYSłAW NOWACKI1 LECZENIE OPERACYJNE NACZYNIAKA JAMISTEGO MÓZGU Cukrzyca typu 2 jest powszechnym zjawiskiem. Lekarze nazywają ją chorobą cywilizacyjną, ponieważ bardzo często wynika z niezdrowego stylu życia – braku aktywności fizycznej i diety bogatej w cukier oraz żywność wysokoprzetworzoną. Możliwe powikłania cukrzycy obejmują uszkodzenie nerek i choroby sercowo-naczyniowe. Prozdrowotne właściwości orzechów Orzechy zawierają bardzo dużo nienasyconych kwasów tłuszczowych, błonnika, witaminy E, kwasu foliowego i składników mineralnych, w tym potasu, wapnia i magnezu. Jednak ze względu na swoją kaloryczność (dowiedz się, ile dokładnie kalorii zawierają poszczególne rodzaje orzechów) wiele osób z nich rezygnuje. To duży błąd, ponieważ wystarczy dosłownie kilka sztuk dziennie, by skorzystać z prozdrowotnych właściwości orzechów. Najnowsze badania wykazały, że spożywanie orzechów może pomóc zmniejszyć ryzyko chorób przewlekłych. Już wcześniejsze analizy wykazały, że spożywanie tych produktów jest pomocne w leczeniu objawów i powikłań cukrzycy. Badania pokazują, że składniki odżywcze w orzechach mogą poprawić ciśnienie krwi, kontrolować poziom cukru we krwi i powstawanie stanów zapalnych, jak również zwiększać metabolizm tłuszczów i pozytywnie wpływać na ściany naczyń krwionośnych. Czy orzechy są zdrowe? Orzechy to jedne ze zdrowszych produktów, które powinny stanowić składnik zdrowej diety. Dostarczają kwasów tłuszczowych z grupy Omega, wspierają pracę serca i układu krążenia, mogą poprawić stan naczyń krwionośnych. Do tego pozytywnie oddziałują na mózg. U uczniów i osób pracujących umysłowo mogą poprawiać zdolności zapamiętywania, a także koncentracji. Orzechy regulują również poziom cukru we krwi, stanowiąc profilaktykę przed cukrzycą. Korzystnie wpływają na gospodarkę lipidową, zapobiegając wysokiemu poziomowi cholesterolu w organizmie. Wartości odżywcze orzechów Zawartość kwasów tłuszczowych może być różna w poszczególnych rodzajach bakalii. Orzechy jednak dostarczają: kwasów Omega magnezu potasu żelaza fosforu wapnia białka błonnika pokarmowego witaminy A witamin z grupy B witaminy E Orzechy jako antyoksydanty Orzechy zawierają przeciwutleniacze, które wspierają usuwanie z organizmu wolnych rodników i działają antyoksydacyjnie. Dzięki temu stanowią profilaktykę przeciwstarzeniową i mogą zapobiegać rozwojowi chorób cywilizacyjnych, a także łagodzić stres oksydacyjny. Przeciwutleniacze znajdujące się w orzechach włoskich bardzo silnie oddziałują na organizm. Są niemal dwa razy silniejsze od tych, które znajdują się w witaminie E uważanej za witaminę młodości. Orzechy na pracę serca Orzechy zawierają dobre kwasy tłuszczowe, które stanowią paliwo dla serca i układu sercowo-naczyniowego. Spożywanie orzechów może wspierać prawidłową pracę serca i stanowić naturalną profilaktykę przed chorobami układu krążenia oraz chorobami cywilizacyjnymi. Orzechy pomagają zachować prawidłowe ciśnienie krwi, zapobiegają występowaniu zaburzeń pracy serca. Oprócz tego wspomagają gospodarkę lipidową, dzięki czemu zapobiegają podniesieniu poziomu cholesterolu w organizmie. Orzechy na obniżenie cholesterolu Orzechy bardzo korzystnie oddziałują na gospodarkę lipidową. Dzięki zawartości kwasów tłuszczowych, potasu, a także błonnika sprzyjają utrzymaniu prawidłowego poziomu cholesterolu. Mogą pomóc unormować jego poziom, a także wydalić z organizmu szkodliwe frakcje cholesterolu LDL. Orzechy powinny znaleźć się w codziennej diecie u osób, które są zagrożone wystąpieniem chorób układu krążenia oraz hipercholesterolemii. Stanowią profilaktykę przed rozwojem miażdżycy. Dlaczego orzechy są przydatne w cukrzycy? Orzechy zawierają dobre kwasy tłuszczowe, a także są cennym źródłem białka, lipidów oraz błonnika pokarmowego. Szczególnie korzystne proporcje kwasów tłuszczowych występują w orzechach włoskich, które zawierają głównie kwasy jednonienasycone i wielonienasycone. Dzięki temu mogą stanowić dobrą przekąskę, wspierającą pracę układu sercowo-naczyniowego oraz układu nerwowego. W przypadku cukrzycy orzechy obniżają poziom stanów zapalnych w organizmie. Oprócz tego pozytywnie wpływają na ciśnienie krwi, a także są w stanie kontrolować poziom cukru w organizmie. Korzystnie oddziałują na metabolizm tłuszczów i gospodarkę lipidową. Orzechy – zdrowy element diety diabetyka W tym najnowszym badaniu naukowcy wykorzystali kwestionariusze dietetyczne dotyczące konsumpcji orzechów. Uczestniczyło w nim blisko 16 000 dorosłych osób, które wypełniły kwestionariusze przed i po postawieniu diagnozy cukrzycy typu 2. Okazało się, że orzechy drzewne (takie jak migdały czy orzechy włoskie) mogą oferować więcej korzyści, ponieważ zawierają większe ilości składników odżywczych w porównaniu z orzeszkami ziemnymi. Badania wykazały, że u osób z cukrzycą typu 2, które zjadały pięć porcji orzechów tygodniowo, doszło do 17-procentowego zmniejszenia ryzyka chorób sercowo-naczyniowych i 34-procentowego zmniejszenia ryzyka zgonu w związku z tym stanem. Osoby, które spożywały więcej orzechów po rozpoznaniu cukrzycy, miały o 11 procent niższe ryzyko chorób sercowo-naczyniowych i 25-procentowe zmniejszenie ryzyka zgonu z powodu chorób serca w porównaniu z osobami, które nie zwiększyły swojego spożycia orzechów. Jakie są najlepsze orzechy na cukrzycę? W prewencji pierwotnej cukrzycy typu 2, a także u osób, które już chorują na cukrzycę, najlepsze efekty przynosi jedzenie naszych rodzimych orzechów włoskich. Zawierają one kwas alfa-linolenowy, który korzystnie oddziałuje na poziom cukru w organizmie. Oprócz tego można jeść także orzechy nerkowca, pistacje czy migdały. Cukrzycy mogą także sięgać po inne rodzaje orzechów, pod warunkiem, że są to orzechy w formie surowej, nieprażone ani niesolone. Czy można jeść orzechy ziemne przy cukrzycy? Orzeszki ziemne mają niski indeks glikemiczny, dlatego mogą po nie sięgać osoby zagrożone insulinoopornością czy cukrzycą. Są dobrym źródłem białka roślinnego, zawierają niewiele węglowodanów, za to sporo błonnika oraz przeciwutleniaczy. Najlepiej spożywać je w formie nieprzetworzonej, bez dodatków masła, soli czy konserwantów. Orzechy nerkowca Orzechy nerkowca są bardzo zdrowe, korzystnie oddziałują na poziom glukozy i mogą stabilizować poziom cukru we krwi. Dostarczają dużych ilości błonnika, dzięki czemu zapobiegają nagłym skokom cukru we krwi. Mogą stanowić profilaktykę cukrzycy. Orzechy nerkowca są dobrym źródłem witaminy B6, która poprawia wchłanianie magnezu i sprzyja zmniejszeniu uczucia zmęczenia i znużenia. Korzystnie wpływają na metabolizm i procesy trawienne, wspomagają funkcjonowanie układu nerwowego, wspierając procesy regeneracji organizmu, a także pamięć i koncentrację. Witamina B6 zawarta w orzechach bierze udział również w produkcji czerwonych krwinek. Migdały Migdały to kolejne orzechy bogate w witaminy z grupy B. Pozytywnie wpływają na pracę układu nerwowego, wspierają mózg, poprawiają pamięć i koncentrację. Migdały dostarczają także kwasu foliowego, witamin A i E, dzięki czemu uważa się je za żywność wspierają zachowanie młodości i działającą przeciwstarzeniowo. Migdały oddziałują również pozytywnie na poziom cukru we krwi. Jak wynika z badań, wystarczy jeść kilka migdałów dziennie, by ustabilizować poziom glukozy w organizmie. Pistacje Pistacje to kolejne orzechy, które pozytywnie oddziałują na poziom glukozy w organizmie. Mają niski indeks glikemiczny, dlatego zaleca się je osobom z insulinoopornością. Zjedzenie kilku pistacji przed posiłkiem może zapobiec nagłym skokom cukru. Pistacje zawierają kwas foliowy, a także kwasy tłuszczowe z grupy Omega-3. Są dobrym źródłem białka, magnezu, żelaza, miedzi, manganu, potasu. Warto włączyć je do diety, dodawać do owsianki czy jaglanki, a nawet do deserów, by wspomóc funkcjonowanie organizmu. Orzechy ziemne Orzechy ziemne również mogą spożywać osoby chore na cukrzycę typu 2, insulinooporność czy osoby z chorobami układu krążenia. Orzechy ziemne zawierają dobre tłuszcze, witaminy z grupy B, witaminę E, fosfor, potas, magnez. Ich ogromną zaletą jest wysoka zawartość białka, najwyższa spośród wszystkich orzechów. Orzechy ziemne pozytywnie oddziałują na pracę mięśni, wspierają pracę układu pokarmowego, a dzięki zawartości błonnika na długo zapewniają uczucie sytości. Warto jednak pamiętać, by nie jeść ich w zbyt dużych ilościach, ponieważ mogą zbyt mocno obciążyć układ trawienny. Orzechy pekan Orzechy pekan zawierają bardzo korzystne jednonienasycone kwasy tłuszczowe. Dzięki temu pozytywnie oddziałują na pracę serca i układu krążenia, wspierają utrzymanie właściwego poziomu cholesterolu w organizmie. Wspomagają pracę mózgu, zdolności zapamiętywania i koncentracji. Orzechy pekan pomagają także uregulować poziom cukru we krwi. Czytaj też:8 nawyków, które pomogą ci schudnąć i zachować zdrowie

badania pacjenta wykazały zaburzenia pracy serca